RepertoTranspoze nedir, nasıl yapılır? Akorları başka tona taşımak
Transpoze, bir şarkının bütün akorlarını aynı aralıkta kaydırarak başka bir tona taşımaktır. Yarım ses mantığı, kapo ile transpoze ve doğru tonu bulmanın yolları.
Transpoze ne demek?
Transpoze, bir şarkının bütün akorlarını ve notalarını aynı aralık kadar kaydırarak şarkıyı başka bir tona taşımaktır. Melodi ve akorların birbirine göre ilişkisi değişmez; şarkı yalnızca daha ince ya da daha kalın duyulur.
Neden transpoze edilir?
En sık sebep sestir: şarkı yazıldığı tonda solistin sesine yüksek ya da alçak gelebilir. Bazen de enstrüman belirler; bazı tonlar gitarda açık akorlarla çok daha rahat çalınır. Kadın ve erkek solistlerin aynı şarkıyı farklı tonlarda söylemesi de bu yüzden yaygındır.
Yarım ses mantığı
Batı müziğinde bir oktavda on iki yarım ses vardır: C, C#, D, D#, E, F, F#, G, G#, A, A#, B. Transpoze ederken her akorun kök sesini bu dizide aynı sayıda adım ileri ya da geri kaydırırsınız. Akorun türü değişmez: minör akor minör, yedili akor yedili kalır.
Örnek: Am – Dm – E dizisini iki yarım ses yukarı taşırsanız Bm – Em – F# olur. A#, Bb ile aynı sestir; hangisini yazacağınızı şarkının tonu belirler.
Bas notalı akorlara dikkat
D/F# gibi bölü işaretli akorlarda bas notası da aynı miktarda kayar. D/F# iki yarım ses yukarıda E/G# olur. Yalnızca baştaki akoru kaydırıp bas notasını unutmak en sık yapılan hatadır.
Kapo ile transpoze
Gitarda kapo, transpozenin en pratik yoludur. Kapoyu ikinci perdeye taktığınızda aynı akor şekilleriyle çaldığınız her şey iki yarım ses yukarıda duyulur: Am şekli Bm sesi verir. Böylece zor tonları alıştığınız açık akorlarla çalabilirsiniz.
Doğru tonu nasıl bulursunuz?
Şarkının en yüksek ve en alçak notasını rahatça söyleyebildiğiniz tonu arayın. Nakaratı birkaç farklı tonda deneyin; sesiniz zorlanmadan ama güçlü çıkıyorsa doğru yerdesiniz. Bulduğunuz tonu şarkının yanına not edin ki her seferinde yeniden aramayın.
Reperto'da şarkının tonu kendiliğinden bulunur; tek dokunuşla istediğiniz tona transpoze edersiniz.