RepertoStandart gitar akort düzeni nedir?
Klasik, akustik ve elektro gitarların tamamında standart akort düzeni kalından inceye doğru E - A - D - G - B - E (Mi - La - Re - Sol - Si - Mi) şeklindedir. Gitarı kucağınıza aldığınızda yüzünüze en yakın olan en kalın tel 6. teldir; yere en yakın en ince tel ise 1. teldir.
Akort aletlerinde notalar uluslararası harf sistemiyle gösterilir. Karışıklık yaşamamak için akort işlemine her zaman 6. telden (kalın Mi) başlayıp sırayla 1. tele doğru ilerlemek en güvenli alışkanlıktır.
| Tel | Konum | Harf Kodu | Nota Adı | Frekans (Hz) |
|---|---|---|---|---|
| 6. Tel | En üst (en kalın) | E2 | Kalın Mi | 82,41 Hz |
| 5. Tel | Üstten ikinci | A2 | La | 110,00 Hz |
| 4. Tel | Orta üst | D3 | Re | 146,83 Hz |
| 3. Tel | Orta alt | G3 | Sol | 196,00 Hz |
| 2. Tel | Alttan ikinci | B3 | Si | 246,94 Hz |
| 1. Tel | En alt (en ince) | E4 | İnce Mi | 329,63 Hz |
Adım adım doğru akort nasıl yapılır?
Bir kromatik akort aleti ya da telefonunuzdaki akort ekranını açtığınızda iki temel bilgi görürsünüz: duyulan en yakın nota harfi ve o notanın tam merkezinden kaç sent (cent) sapma olduğu. İbre ortanın solundaysa tel pes (gevşek), sağındaysa tiz (fazla gergin) demektir.
- Önce çaldığınız telin hangi burgudan kontrol edildiğini gözünüzle takip edin; yanlış burguyu çevirmek en sık tel koparma sebebidir.
- Diğer telleri avuç içinizle hafifçe susturup yalnızca akort edeceğiniz tele pena veya başparmağınızla net ama aşırı sert olmayan bir vuruş yapın.
- Ekranda hedef harfi görün (örneğin 5. tel için A). Eğer G# görünüyorsa teli yavaşça gerin; A# görünüyorsa gevşetin.
- Telin tınısı sönmeye başladığında yeniden vurun; burguyu yalnızca tel tınlarken küçük çeyrek turlarla çevirin ki kulağınız ve ekran değişimi anında yakalasın.
Yeni takılan teller neden sürekli akort kaçırır?
Özellikle naylon (klasik gitar) teller ilk takıldığında birkaç gün boyunca esnemeye devam eder; çelik teller de ilk saatlerde belirgin şekilde pesleşir. Sahneye çıkmadan hemen önce tel değiştirmek zorunda kalırsanız, her teli akort ettikten sonra ses deliğinin üzerinden iki parmağınızla nazikçe yukarı doğru esnetip tekrar akort edin. Bu işlemi üç dört kez tekrarlamak telin oturma süresini saatlerden dakikalara indirir.
Sık kullanılan alternatif gitar akort düzenleri
Standart düzen dışında bazı şarkılar daha dolgun bas tınısı ya da vokal rahatlığı için alternatif akortlarla çalınır:
| Düzen Adı | Tel Dizilimi (6 → 1) | Ne Zaman Kullanılır? |
|---|---|---|
| Yarım Ses Pes (Eb) | Eb - Ab - Db - Gb - Bb - Eb | Vokali rahatlatmak ve telleri yumuşatmak için sahne gruplarında çok yaygındır. |
| Drop D | D - A - D - G - B - E | Yalnızca 6. tel tam ses pesleştirilir; rock ve akustik düzenlemelerde güçlü bas verir. |
| Tam Ses Pes (D Standard) | D - G - C - F - A - D | Daha koyu, sıcak akustik tını ve bariton benzeri eşlikler için tercih edilir. |
| DADGAD | D - A - D - G - A - D | Kelt müziği, akustik parmak stili ve modal türkü düzenlemelerinde açık tını sağlar. |
Gürültülü ortamda ve sahnede akort kontrolü
Kuliste ya da sahne arasında çevrede konuşma ve müzik varken telefon mikrofonuyla akort yapacaksanız telefonu ses deliğine (elektro gitarda amfiye ya da gövdeye) yaklaştırın ve boşta kalan telleri mutlaka susturun. Şarkı aralarında özellikle 3. teli (G - Sol) hızlıca kontrol etmek bütün akorların temiz tınlamasını kurtarır; çünkü gitarda entonasyon kaymasını en çok belli eden tel Sol telidir.
Sık sorulan sorular
Akort aletinde 440 Hz ne anlama gelir?
440 Hz, uluslararası standartta orta oktavdaki La (A4) notasının saniyedeki titreşim sayısıdır. Başka enstrümanlarla ve kayıtlarla uyumlu çalmak için referansın 440 Hz kalması gerekir.
Gitarım boş tellerde tam akortlu görünüyor ama akor basınca bozuk tınlıyor, neden?
Bunun üç yaygın sebebi vardır: çok eskimiş teller, perde demirlerine aşırı sert parmak baskısı ya da gitarın eşik/entonasyon ayarının kaçmış olması. Önce yeni telle deneyin; devam ederse bir lütiyeye entonasyon ayarı yaptırın.
Gitar çalmadığım zamanlarda telleri gevşetmeli miyim?
Günlük veya haftalık kullanımda telleri gevşetmeyin; sap çeliği (truss rod) tel gerilimine karşı dengelenmiştir. Yalnızca uçak yolculuğunda veya aylarca kılıfta kalacaksa yarım ya da bir tam ses gevşetmek yeterlidir.